Renta socjalna, gdy choroba wystąpi do 25. roku życia
Uczniom i studentom, którzy stali się niepełnosprawni po ukończeniu 25 lat, nie przysługuje prawo do renty socjalnej wypłacanej przez ZUS.
8 czerwca Trybunał Konstytucyjny uznał zgodny z ustawą zasadniczą art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. nr 135, poz. 1268 z późn. zm). Sędziowie rozpoznali skargę konstytucyjną ubezpieczonego, któremu ZUS trzykrotnie odmówił prawa przyznawania takiej renty, co potwierdził prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie.
Skarżący urodzony w 1971 roku cierpi na schizofrenię paranoidalną. Studia rozpoczął w 1993 roku, ale zakończył je w 2002 roku w wieku 31 lat. Pierwsze objawy choroby pojawiły się rok wcześniej. Zainteresowany w 2004 roku rozpoczął starania o przyznanie renty socjalnej. Ubiegał się także o jej przyznanie w drodze wyjątku, lecz ZUS odmówił mu przyznania tego świadczenia, bo ustawa nie przewiduje takiej możliwości. W każdym przypadku zwracał uwagę, że zgodnie z ustawą o rencie socjalnej może się o nią ubiegać osoba pełnoletnia całkowicie niezdolna do pracy, jeśli choroba ujawniła się w trakcie nauki lub studiów, ale przed ukończeniem 25. roku życia. W ocenie skarżącego kwestionowany przepis jest niezgodny z konstytucyjną zasadą równości. Różnicuje on bowiem sytuację prawną osób całkowicie niezdolnych do pracy, których naruszenie sprawności organizmu powstało w trakcie nauki w szkole wyższej w zależności od tego, czy ukończyły one 25. rok życia. TK nie zgodził się z taką argumentacją.
Ograniczenia wieku nie ma w przypadku studiów doktoranckich oraz aspirantury naukowej. Skarżący zaś nie próbował zacząć takich studiów. TK zwrócił uwagę, że wprowadzenie ograniczenia dotyczącego wieku nie narusza konstytucji. Renta socjalna jest bowiem wypłacana osobie, która z powodu choroby nigdy nie pracowała zawodowo i nie opłacała składek. Zostało też ono, zdaniem Trybunału, ustalone w oparciu o możliwości finansowe państwa, a także dostosowane do typowego wieku osób terminowo kończących studia.
Autor: Bożena Wiktorowska
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna