2009-04-03 Istnieje wiele metod pracy z dziećmi autystycznymi, jedną z nich jest integracja sensoryczna.
Integracja sensoryczna jest przyjemna dla dziecka, opiera się na zabawie, kontakcie terapeuty z pacjentem oraz aktywnościach typowo dziecięcych, jak na przykład bujanie się na huśtawce. Obejmuje system ćwiczeń, które mają nauczyć mózg właściwego reagowania na bodźce zewnętrzne.
Twórczyni metody, dr Anna Jean Ayres, określa, że integracja sensoryczna to proces organizowania dostarczanych do naszego organizmu wrażeń, tak aby mogły być wykorzystane w celowym, zakończonym sukcesem działaniu. Żeby prawidłowo funkcjonować, odbierać bodźce z zewnątrz, odpowiednio je przetwarzać i wykorzystywać, dziecko musi mieć prawidłowo rozwinięte wszystkie struktury mózgu odpowiedzialne za te czynności.
Właściwy odbiór bodźców tworzy podstawę do prawidłowego rozwoju ruchowego, uczenia się i zachowania. Wysoce skomplikowane procesy, takie jak koordynacja ruchowa, planowanie ruchu, percepcja słuchowa i wzrokowa, mowa, czytanie, pisanie, liczenie, są zależne od procesów integracyjnych dokonujących się w ośrodkowym układzie nerwowym.
Dzieci rozwijające się prawidłowo szybko uczą się nowych rzeczy i zapamiętują informacje. Do opanowania wielu codziennych czynności potrzebna jest świadomość i znajomość własnego ciała, poznawanie i rozumienie pojęć związanych z przestrzenią i czasem. Jednak nie u wszystkich maluchów obserwujemy taki naturalny proces uczenia się.
Istnieje grupa dzieci, u których diagnozuje się niezidentyfikowane problemy, mające wpływ na rozwój fizyczny, poczucie równowagi i przyswajanie wiedzy. Trudności te mogą rzutować również na rozwój emocjonalny i zachowanie. To wszystko się wzajemnie przenika, jeden problem powoduje inne, i tak dziecko z zaburzeniami integracji sensorycznej może już w wieku szkolnym wykazywać nieprawidłowości w zachowaniu, przystosowaniu się do społeczeństwa, rozumieniu świata. Procent takich dzieci w szkole, według różnych badań, waha się między 15 a 45.
Rodzice powinni zainteresować się metodą integracji sensorycznej, jeżeli dziecko:
-jest nadmiernie wrażliwe na dotyk, nagły ruch, dźwięki czy bodźce wzrokowe, a także gdy jego wrażliwość jest obniżona;
- ma zbyt wysoki lub zbyt niski poziom aktywności;
- łatwo się rozprasza, ma trudności z koncentracją uwagi na zadaniu;
- jest impulsywne, często traci samokontrolę i ma trudności z uspokojeniem się, trudności emocjonalne lub w kontaktach społecznych;
- jest ruchowo mniej sprawne niż rówieśnicy, niezborne, często potyka się lub upuszcza przedmioty;
- ma opóźniony rozwój mowy w zakresie zasobu słownictwa lub zaburzenia artykulacji,
- nie umie wykonywać różnych czynności, z którymi dobrze radzą sobie jego rówieśnicy,
- ma trudności z opanowaniem nauki, zwłaszcza czytania i pisania, uporczywie myli litery b i d, w i m – to przejaw zaburzeń w różnicowaniu prawo – lewo i orientacji przestrzennej.
Podczas terapii integracji sensorycznej dziecko wykonuje różnorodne ćwiczenia, angażujące całe ciało oraz układy zmysłów (równowagi, czucia własnego ciała, dotyku, wzroku, słuchu, węchu, smaku). Zajęcia odbywają się w specjalnej sali, wyposażonej w sprzęty i pomoce, wspierające rozwój ruchowy dziecka oraz usprawniające jego funkcjonowanie w różnych sferach. Wśród nich znajdują się np. hamaki, specjalne huśtawki, deskorolki, deski obrotowe, tunele, trampoliny, suchy basen, podwieszane liny, dętki, trapezy, pochylnie, zestawy miękkich klocków, zestawy do stymulacji węchowej, wzrokowej, słuchowej.Są one bardzo atrakcyjne dla maluchów. Zajęcia mają formę „naukowej zabawy”, w której dzieci chętnie uczestniczą z przekonaniem, że kreują zajęcia wspólnie z terapeutą.
Poprawiając integrację sensoryczną, wzmacnia się procesy nerwowe, leżące u podłoża umiejętności, które pojawiają się w sposób naturalny jako konsekwencja poprawy funkcjonowania mózgu.
Ćwiczenia muszą być dostosowane do poziomu rozwojowego, nie mogą być zbyt łatwe ani zbyt trudne. Terapeuta tworzy takie wymagania, by dziecko było w stanie odpowiadać na nie coraz bardziej złożonymi reakcjami. Tylko ciągłe balansowanie na granicy możliwości, angażujące silnie umysł, wpływa na zmianę zachowania w sferze motorycznej i emocjonalnej, poprawę funkcji językowych, poznawczych i efektywność uczenia się. Dzięki sukcesom osiąganym w skomplikowanych zadaniach dziecko podnosi swoją samoocenę. Doświadczenia w kierowaniu swoim zachowaniem zaczyna przenosić również na inne sytuacje, poprawia się jego funkcjonowanie w środowisku, co zauważają rodzice i nauczyciele.
mgr Karolina Czynsz-Grabiec, psycholog
Portal współfinansowany ze środków PFRON Copyright 2009 by Fundacja Dzieciom "Zdążyć z Pomocą" organizacja pożytku publicznego 1% przekaż nam procent podatku
