Podróże bez barier

W pociągu
Osoby niepełnosprawne wybierające się w podróż dotyka często obojętność oraz brak życzliwości. Problemy pojawiają się m.in. wtedy, gdy trzeba dostać się na peron lub wsiąść do pociągu.

Tego typu kłopoty są obecne w całej Polsce, bowiem do tej pory nie udało się przystosować przestrzeni publicznej do potrzeb osób na wózkach. Na sześć głównych dworców w Warszawie, cztery posiadają wejście powyżej poziomu ulicy, zaś trzy zostały wyposażone w podjazdy na perony. Na dwóch dworcach znajdują się toalety dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych. Jednym z powodów takiego stanu rzeczy jest fakt, że poszczególne decyzje zależą od różnych instytucji.

Koleje Mazowieckie w swoich modernizowanych składach starają się zapewniać m.in. windy,  podnośniki, które ułatwiają wsiadanie i wysiadanie z pociągu, a także wagony niskopodłogowe z szerokimi przejściami.

Na stronie http://www.pkp.pl/cop/informacje znajdziemy informacje dla podróżujących osób niepełnosprawnych oraz wykazy pociągów z wagonami dostosowanymi do potrzeb osób niepełnosprawnych. Osobą niepełnosprawną, według definicji zamieszczonej przez spółkę PKP Intercity, jest każda osoba, której możliwość poruszania się podczas korzystania z transportu jest ograniczona na skutek jakiejkolwiek niesprawności (trwałej lub przejściowej) lub na skutek wieku.
Na stacjach, na których obecny jest personel, osobom niepełnosprawnym zapewniana jest nieodpłatnie pomoc w zakresie wsiadania i wysiadania do/z pociągu lub przesiadania się do pociągu skomunikowanego, jeżeli o potrzebie jej udzielenia powiadomiono przewoźnika przynajmniej z 48-godzinnym wyprzedzeniem.

Telefony i adresy, pod którymi można uzyskać informacje o pomocy dla osób niepełnosprawnych w podróży, znajdują się na stronie http://www.pkp.pl/files/telefony_niepelnosprawni.pdf W Warszawie na Dworcu Centralnym można zamówić  pomoc dla osoby niepełnosprawnej telefonicznie: (+48 22) 47 46 016 lub osobiście - w kasie (poziom galerii) obok pomieszczenia przechowalni bagażu.

W niektórych pociągach spółki PKP Intercity prowadzone są wagony do przewozu osób niepełnosprawnych poruszających się na wózkach inwalidzkich:
- Express InterCity (skrót EIC) http://www.pkp.pl/files/wykaz_wagony_rower_niepelnosprawni_EIC_01_06_2011.pdf
- Express (skrót Ex) http://www.pkp.pl/files/wykaz_wagony_rower_niepelnosprawni_Ex_01_06_2011.pdf
- Twoje Linie Kolejowe (skrót TLK) http://www.pkp.pl/files/wykaz_wagony_niepelnosprawni_TLK_01_06_2011.pdf

Przejazd osób na wózkach inwalidzkich jest także możliwy w wagonach bezprzedziałowych klasy 2, kursujących w większości pociągów Express InterCity. Jednak wagony takie nie są wyposażone w toalety dostosowane do wjazdu wózka inwalidzkiego.

Zakupu biletu i rezerwacji miejsca można dokonać przez Internet lub w punktach odprawy - kasach i centrach obsługi klienta. Ponadto osoby o widocznej niepełnosprawności ruchowej, a także niewidome, podróżujące bez przewodnika lub z psem przewodnikiem, mogą kupić w pociągu bilet, bez konieczności zgłaszania braku ważnego biletu i ponoszenia dodatkowych opłat. Konduktor dokonuje odprawy tych osób podczas kontroli dokumentów przewozu.

W samolocie
Pomoc osobom niepełnosprawnym na lotnisku jest uregulowana prawnie. Nie trzeba decydować się wyłącznie na korzystanie z ofert biura podróży. Przewoźnicy również zapewniają pomoc na lotnisku i w samolocie, ale trzeba wiedzieć, gdzie i jak można ją uzyskać. Większość usług i udogodnień, z jakich mogą korzystać osoby niepełnosprawne jest bezpłatna i w przypadku europejskich linii lotniczych regulowana treścią Rozporządzenia UE nr 1107/2006 z dnia 5 lipca 2006 o prawach pasażerów niepełnosprawnych i o ograniczonej mobilności.

Linie lotnicze zabierają na pokład tylko od 3 do 5 osób niepełnosprawnych, w zależności od przewoźnika i trasy, co jest podyktowane względami bezpieczeństwa. Przewoźnik musi wiedzieć o transporcie osoby niepełnosprawnej najpóźniej na 48 godzin przed wylotem. Ważne jest, by odpowiednio wcześnie zarezerwować bilet i poinformować o stanie niepełnosprawności. W tym momencie należy także powiedzieć o sprzęcie niezbędnym podczas podróży tj. wózek, koncentrator tlenu, lekach oraz o tym, czy pasażer może poruszać się samodzielnie.

Jeśli chodzi o przewóz wózka inwalidzkiego, to linie lotnicze pozwalają na zabranie ze sobą w podróż własnego. Jednak ze względu na ograniczoną przestrzeń na pokładzie samolotu to rozwiązanie nie jest praktykowane. Najczęściej jest on bezpłatnie nadawany jako bagaż, a na czas podróży otrzymuje się wózek odpowiednich rozmiarów. Linie lotnicze oprócz wózków inwalidzkich bezpłatnie przewożą kule lekarskie, balkoniki i laski.

Na lotnisku osoby niepełnosprawne zgłaszają się do jednego z Punktów Informacyjnych lub do stanowiska odprawy biletowo-bagażowej. Wówczas linie lotnicze zostają poinformowane o obecności pasażera i oddelegowują osobę zobowiązaną mu pomagać, aż do momentu umieszczenia go na pokładzie samolotu.

Pasażerowie o ograniczonej sprawności mają na lotnisku zapewnioną: asystę w trakcie przemieszczania się oraz odprawy i kontroli biletowej, pomoc w dopełnieniu wszelkich formalności na lotnisku, zapewnienie dogodnego przemieszczenia się na pokład samolotu przy użyciu specjalistycznego sprzętu, pomoc przy sadzaniu na właściwym miejscu, asystę przy opuszczaniu samolotu i przemieszczaniu się do hali odbioru bagażu, pomoc przy odbiorze bagażu oraz wsparcie w trakcie wypełnienia wszystkich dokumentów wymaganych do dopełnienia procedury imigracyjnej, celnej i bezpieczeństwa, pomoc w przemieszczeniu się pomiędzy lotami transferowymi.

Jeżeli osoba niepełnosprawna chce podróżować sama musi się liczyć z pewnymi wymaganiami, jakie stawiają linie lotnicze, a jest to m.in. zdolność do wykonania takich czynności jak:
- skorzystanie z toalety,
- spożywanie posiłku,
- zaaplikowanie lekarstwa,
- założenie maski tlenowej.

W przypadku, kiedy stan pasażera lub poziom niepełnosprawności nie pozwala na dopełnienie któregoś z powyższych punktów, powinien mu towarzyszyć opiekun, który ukończył 16 lat.

Szczegółowe informacje dotyczące pasażerów niepełnosprawnych na pokładach samolotów można znaleźć na stronach:
- http://www.lot.com/web/lot/disabled-passengers
- http://wizzair.com/useful_information/travel_conditions/?language=PL#19
- http://www.esky.pl/porady-dla-podroznych/Loty/Szczegolne-kategorie-pasazerow/Niepelnosprawni