NAUKA POPRZEZ ZABAWĘ  cz. I

Wspieranie rozwoju wielu osobom może kojarzyć się tylko z nauczaniem, z sytuacją przy stoliku, z różnymi ćwiczeniami i zadaniami do wykonania. Trudno się zatem dziwić, że rodzice unikają tego tematu i nie koniecznie chcą słuchać od rzeszy specjalistów, jakie ćwiczenia powinni wykonywać w domu ze swoim dzieckiem.

Niniejszym artykułem pragnę namówić rodziców nie do nauki dzieci, ale do zabawy z nimi.

Zabawa jest jedną z głównych form spędzania czasu każdego dziecka. Poza tym, że zabawa niesie za sobą wiele przyjemnych uczuć i chwil, stanowi również ważny środek wspomagania rozwoju poznawczego dziecka i jest użyteczną formą terapii.

Bez względu na rodzaj niepełnosprawności, dziecko na każdym etapie rozwoju pragnie zabaw. Ważne jest, aby dobrać odpowiednią zabawę. Gdy rodzic w odpowiedni sposób wykorzystuje bogactwo zabaw oraz dostosowuje swoje zachowanie i zabawki do potrzeb i możliwości dziecka, w efekcie dziecko rozwija swoje zdolności w sferze poznawczej, emocjonalnej, społecznej i ruchowej.

Zadaniem osoby dorosłej jest udzielenie odpowiedniej pomocy dziecku z ograniczeniami oraz stwarzanie warunków, by dziecko skorzystało w sposób konstruktywny z zabaw. Podczas zabaw dorosły może oddziaływać na dziecko, stosując różne techniki np.: dorosły manipuluje odległością lub dostępnością przedmiotu. Fizycznie asystuje dziecku w jego czynnościach zabawowych, kierując jego ręką. Pokazuje różne zachowania zabawowe i stwarza dziecku okazje do ich powtórzenia.
Różnorodność zabaw jest ogromna i różne są ich klasyfikacje. Specjaliści zajmujący się tą problematyką, wyróżnili następujące rodzaje zabaw – manipulacyjne, konstrukcyjne, symboliczne, tematyczne, dydaktyczne, ruchowe oraz zabawy z elementami twórczości artystycznej.

Wielu rodziców nie rzadko stwierdza, że ich dzieci nie chcą się bawić mimo prób zachęcania ich zabawkami. Wówczas należy się przyjrzeć owej zabawce. Zanim rodzic kupi zabawkę swojemu dziecku, musi odkryć czym jego dziecko się interesuje. Często dorosły mylnie interpretuje atrakcyjność danej zabawki. Kupowane są kolorowe, świecące, grające, błyszczące zabawki, czyli takie, które dostarczają wielu bodźców naraz. Taka zabawka wielofunkcyjna może nie być w ogóle atrakcyjna dla dziecka z opóźnionym, nieharmonijnym rozwojem, ponieważ dziecko nie jest jeszcze gotowe na odbieranie bodźców wszystkimi zmysłami. Dla niego wówczas lepszą zabawką okaże się butelka wypełniona grochem, która działa stymulująco na jeden zmysł – słuch. Na przykład dla małego dziecka słabowidzącego atrakcyjne będą zabawki, które może "widzieć" rękoma. Musi być zatem wyczuwalna faktura. To mogą być proste zabawki typu piłeczki, kuleczki o różnej wielkości, fakturze i ciężkości, „jeżyki”. Doskonałe takie gadżety można zakupić w sklepie zoologicznym. Jeżeli chcemy rehabilitować zmysł wzroku to odpowiednią zabawką, która przyciągnie wzrok naszego dziecka będzie np. zabawka błyszcząca, odbijająca światło albo zabawka/przedmiot w kolorach kontrastowych (czarno – biała, żółto - czarna).

Inną przyczyną braku zainteresowania czynnościami zabawowymi może okazać się postawa osoby dorosłej. Jeżeli bawimy się z dzieckiem, starając się je czymś zainteresować, a jednocześnie wieje od nas nudą, zniecierpliwieniem  i chłodem – to nie powinniśmy się dziwić, że dziecko nie chce się z nami bawić. Do tego dochodzi pośpiech, który często pogarsza rezultaty tego, co dziecko robi. Ponaglanie dziecka z opóźnionym rozwojem, z dużymi trudnościami ruchowymi, prowadzi do jego rezygnacji z podejmowania wysiłku w przyszłości lub też może spowodować całkowite zaprzestanie podejmowania prób działania i w efekcie postawę bierną. Podobny efekt może wystąpić w sytuacji, gdy rodzice wyrażają częstą dezaprobatę dla wyników działania oraz komentowanie dziecka bierności przy osobach trzecich. Dziecko, słysząc ocenę rodzica, zaczyna w taki właśnie sposób zachowywać się i utwierdzać się w tym. Zadaniem dorosłego jest zachęcanie dziecka do zabawy i nagradzanie je za małe sukcesy pochwałami, radością i pieszczotami.