Dyspraksja – zaburzenie integracji sensorycznej

Dyspraksja należy do zaburzeń ruchu na bazie sensorycznej według klasyfikacji stosowanej w integracji sensorycznej. Żeby wytłumaczyć to pojęcie należy wyjaśnić znaczenie procesu odwrotnego - praksji. Praksja jest to zdolność mózgu do wyobrażenia, organizowania i wykonywania nowych ruchów i aktywności ruchowych. Dyspraksja zatem dotyczy problemów z planowaniem ruchu.

Jeżeli etapy procesu praksji przebiegają prawidłowy nie musimy długo zastanawiać się nad wykonaniem nowej dla nas czynności. Jeżeli poszczególne etapy z danej czynności zostaną opanowane nie rozpatruje się jej z punktu widzenia praksji, ponieważ powtarzana kilka razy staje się sprawnością.

Objawy dyspraksji:
•     niezdarność,
•     tendencja do przewracania się,
•     opóźnienie w  kolejnych etapach  rozwojowych  np.: obroty, siadanie, chodzenie
•     trudność z grami manualnymi,
•     problemy z pisaniem,
•     słabe umiejętności motoryki małej np.: układanie klocków
•     trudności z naśladowaniem pokazanych ruchów,
•     trudności z  przyłożeniem instrukcji  słownych na odpowiedzi ruchowe,
•     problemy z oburęczną koordynacją ruchową np.: rzucanie piłki, skoki

Wymienione objawy nie zawsze muszą występować razem, dlatego konieczna jest diagnoza integracji sensorycznej, aby dokładnie określić, czy u dziecka występuje dyspraksja. 

W przypadku zaobserwowania trudności w wykonywaniu aktywności ruchowych należy pamiętać o wieku dziecka i umiejętnościach jakie powinno ono już posiadać.

Jednostki chorobowe, w których omawiany rodzaj zaburzenia może występować to: autyzm, zespół Downa, upośledzenie umysłowe, opóźnienie psychoruchowe oraz inne zaburzenia neurologiczne.

Zachowania dzieci, które mają problemy z praksją, zmieniają się w miarę podejmowania wysiłków zmierzających do wykonania danej czynności. Początkowo może to być niechęć, bunt czy złość albo ucieczka w inne zadanie. Zdarza się również, że dziecko nie chce uczestniczyć w zajęciach grupowych lub jest odrzucane przez rówieśników, gdyż nie potrafi z nimi współpracować.
   
W terapii dziecko jest uczone wykonywania nowych czynności. Jedną z metod nauki jest rozłożenie czynności na poszczególne składowe. Dużą uwagę należy zwrócić na stymulacje czucia głębokiego oraz dotykową, jeżeli ma ono zaburzony schemat ciała.

Literatura:
1.    Mass F. V, Uczenie się przez zmysły. Wprowadzenie do teorii integracji sensorycznej dla rodziców i specjalistów, Wydawnictwo Szkolne  i Pedagogiczne, Warszawa 1998.
2.    Godwin Emmons P, McKendry Anderson L, Dzieci z zaburzeniami integracji sensorycznej, K.E.Liber 2007.