MECHANIZM ANTYGRAWITACYJNY

Mechanizm niezbędny dla prawidłowego rozwoju wzorców postawy i ruchu to antygrawitacja oraz związane z nim ściśle współpracujące elementy.

Warunkiem prawidłowego wzorca ruchowego jest odpowiedni poziom napięcia posturalnego, czyli na tyle duży, aby pokonać siłę grawitacji, ale też nie za wysoki, by nie ograniczać swobodnego ruchu. W okresie noworodkowym dziecko ma ograniczone możliwości przeciwstawiania się sile grawitacji. Napięcie posturalne – jest niskie, napięcie proksymalne – niskie, napięcie dystalne – wysokie. W częściach ciała, tj. w kończynach górnych i dolnych, tułowiu sytuacja ulega zmianie, odwróceniu w trakcie dojrzewania o.u.n. W częściach proksymalnych - napięcie się zwiększa, co umożliwia przyjmowanie wyższych pozycji, a w częściach dystalnych – napięcie się obniża, ułatwia manipulację w dłoniach.

Proces dojrzewania o.u.n. polega na przejmowaniu kontroli ciała przez wyżej położone struktury w mózgowiu. Od 0-6 m.ż. sterowanie odbywa się na poziomie rdzenia i pnia mózgu. Po 6 m.ż. ośrodki sterujące znajdują się na poziomie śródmózgowia i kory mózgowej, umożliwiają rozwój reakcji nastawczych i równoważnych.

W wyniku prawidłowo rozwijającego napięcia posturalnego dochodzi do zmian płożenia środka ciężkości ciała – od noworodka- znajduje się w okolicy szyi, po czym wraz z rozwojem przemieszcza się w kierunku miednicy, lokalizując się w okolicy lędźwiowej.

Zmiany w położeniu środka ciężkości ciała związane są również z jego unoszeniem i utrzymanie nad płaszczyzną podparcia w coraz to wyższych pozycjach. Jest to możliwe dzięki postępującej integracji napięcia między zginaczami i prostownikami, tworząc centralną stabilizację ciała.

Wraz z integracją napięcia posturalnego dochodzi do organizacji wzdłuż linii środkowej ciała. Około 20 tygodnia obserwuje się pierwsze próby przekraczania linii środkowej ciała. Oburęczne sięganie wymaga prawidłowej stabilizacji obręczy barkowej i tułowia, co kształtuje lepszą aktywność centralną.

Podczas prawidłowego rozwoju mechanizmu antygrawitacyjnego, dochodzi do prawidłowej kontroli punktów kluczowych (głowa, obręcz barkowa i biodra), co umożliwia rozwój niezbędnych umiejętności.

W przypadku zaburzenia mechanizmu antygrawitacyjnego punkty kluczowe ciała nie rozwijają się prawidłowo i dochodzi do ograniczeń funkcjonalnych przejawia się to nieprawidłowym napięciem mięśniowym.